Fietssmeermiddelen en -vetten

Kett allsmeermiddel: het weer bepaalt de keuze

Kettingolie heeft maar één vijand, en dat is niet slijtage: het is het stof dat eraan blijft kleven. Het hele assortiment draait om die afweging: bestand zijn tegen water of geen vuil aantrekken. Allebei kan niet, en daarom zijn er drie soorten.

• Droge omstandigheden (dry) : een dunne formule die binnendringt, opdroogt en een nauwelijks kleverige laag achterlaat. De aandrijving blijft schoon en stil, maar een flinke regenbui spoelt alles weg. De keuze voor de zomer en de wegfiets.
• Natte omstandigheden (wet) : dikkere olie die langer blijft zitten, ook tijdens meerdere ritten in regen en modder. Daar staat tegenover dat ze trekt stof aan en vormt een schurende pasta als je niet regelmatig schoonmaakt. Onmisbaar in de winter en bij het mountainbiken.
• Wax : de wax droogt op tot een harde laag die vrijwel niets vasthoudt. Veruit de schoonste aandrijving en, zo blijkt uit metingen, die met de minste wrijvingsverliezen. Ze vereist daarentegen een ketting die vóór de eerste behandeling volledig is ontvet en moet vaker opnieuw worden aangebracht.
• Keramiek : toevoegingen aan een basis voor droge of natte omstandigheden, zodat het langer blijft zitten. Een tussenvorm, geen vierde soort.

De regel die belangrijker is dan het merk

Smeermiddel breng je alleen aan op een schone ketting. Nieuwe olie over de oude aanbrengen vormt precies de schurende pasta die je wilt vermijden. De volgorde is altijd dezelfde: ontvetten, drogen, schakel voor schakel smeren en daarna het overtollige smeermiddel afvegen — alleen het smeermiddel dat in de rollen is doorgedrongen doet zijn werk; wat aan de buitenkant blijft zitten, trekt enkel stof aan.

Elektrische fietsen

Bij een e-bike wordt veel meer koppel op de ketting overgebracht, waardoor die sneller slijt. Smeermiddelen speciaal voor e-bikesmet meer toevoegingen zijn verkrijgbaar voor dit gebruik; op een fiets zonder trapondersteuning zouden ze onnodig kleverig zijn.

Vet is een heel ander verhaal

Vet is niet bedoeld om een ketting te smeren: het beschermt verbindingen die niet of nauwelijks bewegen. Die twee verwarren kan duur uitpakken, want voor elke toepassing is er een eigen formule.

• Universeel vet : lagers, assen, schroefdraad en metalen zadelpennen. Dit gebruik je het vaakst, dus handig om in een grote verpakking te hebben.
• Carbonmontagepasta : dit is geen vet, maar juist het tegenovergestelde. Het bevat microkorrels die de grip vergroten en zorgen ervoor dat je een zadelpen of carbonstuur minder stevig hoeft vast te zetten zonder dat het verdraait. Vet op die plek zou het onderdeel laten verschuiven.
• Voorvorkvet : bedoeld voor vorkpoten en stofkeerringen, en geschikt voor de elastomeren in vering. Gewoon vet kan deze afdichtingen doen opzwellen.
• Vrijloopvet : speciaal vet, vaak zeer dun. Te dik vet in een naaf met ratels verhindert dat de pallen aangrijpen — een veelvoorkomend defect na onderhoud met het verkeerde product.

Verpakkingen en toepassing

De olieflesje laat je precies per schakel doseren en is daarmee ideaal voor de ketting. Eenspuitbus is geschikt voor kabels, scharnierpunten en moeilijk bereikbare plekken, maar komt overal terecht — dus nooit in de buurt van een remschijf. Grote flessen en potten zijn een stuk voordeliger zodra je meerdere fietsen onderhoudt.

Ontdek ook: Zo onderhoud je je ketting

Bekijk ook: Fietsreinigers en ontvetters · Gereedschap voor kettingen en cassettes · Montagestandaards